Waarom veel voedselbossen niet werken

Steeds meer mensen starten een voedselbos. De intentie is goed: regeneratie, biodiversiteit, lokaal voedsel. Toch zien we dat veel voedselbossen na enkele jaren stagneren, achteruitgaan of simpelweg niet opleveren wat ervan werd verwacht.

Waar gaat het mis?

In mijn gesprek met Babbe van OerGroen werd één ding helder: een voedselbos begint niet bij bomen.

Het begint bij bodemherstel.

Een veelgemaakte vergissing is om direct bomen en struiken aan te planten op uitgeputte grond. Zeker op voormalige landbouwgrond is de bodem vaak verdicht, verarmd of biologisch uit balans.

Wanneer je daar simpelweg bomen “in zet”, creëer je geen veerkrachtig systeem. Je plant leven in een bodem die daar nog niet klaar voor is.

Bodemherstel vraagt tijd. Observatie. Soms pioniersoorten. Soms ingrepen zoals diepwoelen. Maar altijd begint het ondergronds.

De bodem ís het systeem.

Wat dit gesprek bijzonder maakt, is dat het niet alleen over techniek gaat.

Veel voedselbossen mislukken niet alleen door slechte bodemcondities, maar door een houding van controle. We ontwerpen, plannen, tekenen alles uit — en vergeten te kijken en te luisteren.

Volgens Babbe is een voedselbos geen project dat je “maakt”, maar een systeem waar je onderdeel van wordt.

Dat vraagt een andere benadering:

• observeren vóór handelen

• reageren in plaats van forceren

• samenwerken met natuurlijke processen

Dat is de kern van permacultuur.

In het gesprek komt ook een diepere laag naar voren. Spiritualiteit wordt hier niet gezien als iets zweverigs, maar als:

“Herinneren wie je bent.”

Wanneer je jezelf weer ziet als onderdeel van een levend systeem, verandert je manier van werken. Dan wordt een voedselbos geen technisch ontwerp, maar een relatie.

Die relatie zie je terug in:

• hoe je met de bodem omgaat

• hoe je ontwerpt

• hoe je met klanten werkt

• hoe je kijkt naar overvloed

We zitten midden in een transitie naar regeneratieve landbouw en ecologisch herstel. Maar regeneratie begint niet bij de oppervlakte.

Het begint in de bodem.

En in onze houding.

Een succesvol voedselbos is niet het resultaat van haast, maar van samenwerking met natuurlijke processen.

Misschien is dat wat veel mensen eigenlijk altijd al wisten.

Misschien ligt de echte vraag niet in hoe we een voedselbos ontwerpen, maar in hoe we opnieuw leren samenwerken met het land.

Wanneer we bodemherstel centraal zetten, verschuift onze focus van snelle opbrengst naar lange termijn veerkracht. Wanneer we leren observeren in plaats van controleren, ontstaat er ruimte voor systemen die zichzelf dragen.

Een voedselbos is dan geen project meer, maar een proces.

Geen maakbaar model, maar een levende relatie.

En misschien begint het allemaal met iets heel eenvoudigs: weer leren luisteren.

Wat vraagt het land waar jij staat?

En durf je daar de tijd voor te nemen?

Babbe vindt je op: https://www.oergroen.nl